Kansrijk is geen gevoel

In elke forecastmeeting hoor ik vaak dezelfde zin: “Ik heb er een goed gevoel bij.” Drie accountmanagers, drie verschillende definities van kansrijk, en één rapportage die er stevig uitziet tot het kwartaal eindigt. BANT, MEDDIC en MEDDPICC zijn vooral een gemeenschappelijke taal voor een team: ze dwingen iedereen hetzelfde te bedoelen met “kansrijk”. Een blik op wat de drie methodieken van elkaar onderscheidt, en waarom dat verschil precies is wat een salesdirecteur nodig heeft om teams en sales executives eerlijk met elkaar te vergelijken. Kansrijk is geen gevoel, het is een keihard cijfer!

Wat is het verschil tussen BANT, MEDDIC en MEDDPICC?

BANT, MEDDIC en MEDDPICC zijn kwalificatie-frameworks die bepalen hoe zeker een deal daadwerkelijk is. BANT (Budget, Authority, Need, Timing) past bij korte, eenvoudige salescycli. MEDDIC (Metrics, Economic Buyer, Decision Criteria, Decision Process, Identify Pain, Champion) is bedoeld voor complexere B2B-deals met meerdere stakeholders. MEDDPICC voegt daar Paper Process en Competition aan toe, voor deals met een formeel inkooptraject en zichtbare concurrentie.

Over BANT, MEDDIC, MEDDPICC en de taal die een pijplijn pas eerlijk maakt

Bij CounterCraft, waar ik de Benelux-markt opbouwde, zat ik elke maandag aan een forecastcall met drie accountmanagers. Alle drie rapporteerden ze hun grootste deal die kwartaal als “tachtig procent kans”. Als ik doorvroeg, gewoon uit nieuwsgierigheid, kreeg ik vaak drie totaal verschillende verhalen terug.

De ene had een enthousiaste champion binnen de klant, maar nog nooit met de economic buyer gesproken. De tweede had budget bevestigd, maar geen idee wie er uiteindelijk moest tekenen. De derde had alles op orde, behalve dat het securityteam van de klant het voorstel nog moest beoordelen, een proces waar niemand een tijdlijn voor had.

Drie keer tachtig procent, en drie compleet verschillende risico’s. Op papier zag de pijplijn er solide uit. In werkelijkheid wist ik minder dan ik dacht.

Wat “kansrijk” eigenlijk verbergt

Dat is het probleem met een gevoel als kwalificatiecriterium: het is persoonsgebonden. De ene accountmanager is van nature optimistisch en noemt alles boven de vijftig procent kansrijk. De andere is voorzichtig en zegt pas tachtig procent als de handtekening praktisch binnen is. Beiden gebruiken hetzelfde getal voor iets anders.

Een salesdirecteur die op die getallen stuurt, stuurt eigenlijk op de persoonlijkheid van zijn accountmanagers, niet op de status van de deals. Dat wordt pas zichtbaar aan het einde van het kwartaal, wanneer de ene “tachtig procent” wel sluit en de andere niet. Maar dan is het te laat om nog bij te sturen.

Dit is precies waar kwalificatiemethodieken voor zijn ontworpen: van “Ik heb er een goed gevoel bij” een set feiten maken die iedereen op dezelfde manier invult. Een deal winnen doe je nog steeds zelf, aan tafel bij de klant.

Waar BANT vandaan komt

BANT is het oudste van de drie, ontwikkeld door verkoopteams bij IBM. Budget, Authority, Need, Timing: vier vragen die je in een eerste gesprek beantwoord wilt hebben. Heeft de klant geld gereserveerd? Praat ik met iemand die mag beslissen? Is er een echte behoefte? En wanneer moet dit opgelost zijn?

Ik herken die vragen uit mijn eerste jaren in sales, bij Libertel, nog voordat het Vodafone werd. De cyclus was kort, de deal overzichtelijk: een abonnement, een handtekening, klaar. BANT paste daar precies op, ook al noemde niemand het toen zo. Vier vragen, in een paar minuten beantwoord, en je wist of een lead het waard was om door te zetten.

BANT is nog steeds nuttig voor precies dat werk: de eerste zeef, meestal bij een SDR, voordat een lead een accountmanager bereikt. Het probleem ontstaat pas wanneer je BANT gaat gebruiken voor een deal die er niets van weg heeft.

Waarom vier vragen te weinig zijn

Een enterprise-deal met een half jaar doorlooptijd, zes stakeholders en een concurrent die je nooit ziet maar wel voelt, is geen BANT-deal. Budget is er vaak wel, ergens, verspreid over drie afdelingen. Authority ligt vaak bij een comité dat je nooit compleet te spreken krijgt. En “need” zegt niets over of die behoefte hoog genoeg op de prioriteitenlijst staat om dit kwartaal nog actie te krijgen.

Ik heb accountmanagers een deal zien voorspellen op basis van BANT terwijl de echte reden dat de deal vastliep, ergens anders lag: een champion zonder invloed, of een inkoopproces dat niemand had in kaart had gebracht. BANT had alle vier de vakjes afgevinkt. De deal sloot alsnog niet omdat we dachten dat we alles wisten.

MEDDIC: de zes vragen die een deal ontleden

MEDDIC is begin jaren negentig ontstaan bij Parametric Technology Corporation, bedacht door Jack Napoli en Dick Dunkel, voor precies dit type deal. Metrics, Economic Buyer, Decision Criteria, Decision Process, Identify Pain, Champion.

Metrics dwingt je te benoemen wat de klant concreet wint, in tijd of geld, niet in vage termen als “efficiënter”. Economic Buyer is de persoon met budgetverantwoordelijkheid, en dat is bijna nooit dezelfde persoon als je champion. Decision Criteria en Decision Process leggen bloot hoe de klant intern beslist en op welke criteria, iets wat je maar zelden bij de eerste kennismaking te horen krijgt. Identify Pain vraagt naar het probleem dat groot genoeg is om nu iets aan te doen, niet ooit. En Champion is degene binnen de klant die voor jou pleit als jij niet in de kamer bent.

Dat onderscheid tussen champion en economic buyer is waar de meeste gemiste deals in mijn ervaring op stuklopen. Een enthousiaste champion voelt als vooruitgang. Zonder toegang tot de economic buyer is diezelfde champion vaak een doodlopende weg, hoe warm het gesprek ook voelt.

De P en de tweede C

MEDDPICC voegt twee letters toe aan MEDDIC: Paper Process en Competition. In cybersecurity, waar ik het grootste deel van mijn carrière in werk, zijn dit vaak de twee die een deal maken of breken, meer nog dan de andere zes.

Paper Process is alles wat er gebeurt nadat de klant intern “Ja” heeft gezegd: juridische toetsing, procurement en bij een securityproduct vrijwel altijd een eigen beveiligingsbeoordeling van je eigen product. Ik heb een deal drie maanden zien stilstaan omdat niemand had gevraagd hoe lang de securityreview van de klant zelf duurde. De klant wilde het product, maar het papierwerk had zijn eigen agenda.

Competition gaat verder dan “Wie is de concurrent?”. Het gaat om weten of er überhaupt een concurrent in beeld is. Een deal die concurrentieloos oogt, heeft in mijn ervaring meestal gewoon een concurrent die je nog niet hebt gevonden. Een klant die zegt “We vergelijken niet, we zijn alleen met jullie in gesprek.” onderzoekt zijn opties ook. Echter zonder het je te laten weten, waardoor je een ongefundeerd gevoel van comfort hebt, maar eigenlijk in het duister tast.

Een salesmanager die goed is in kantoorintuïtie heeft geleerd te zien wat er in een ruimte gebeurt.

Wat een salesdirecteur er eigenlijk mee wint

Dit is waar het allemaal samenkomt. Het punt van MEDDIC of MEDDPICC zit in de gemeenschappelijke taal die het een team geeft, waardoor “kansrijk” van drie accountmanagers ineens vergelijkbaar wordt.

Als elke deal in de pijplijn dezelfde acht vragen beantwoordt, zie je in één oogopslag waar elke deal werkelijk staat, los van hoeveel deals er in de lijst staan. Een deal zonder geïdentificeerde economic buyer, ongeacht wat de accountmanager erover zegt, staat er anders voor dan een deal waar die relatie er wel is. Dat verschil zie je nu in de data, niet pas als de deal is verloren.

Het geeft je ook zicht op je mensen. Een accountmanager wiens “tachtig procent”-deals structureel geen economic buyer of champion hebben, is optimistischer dan zijn pijplijn rechtvaardigt. Dat is een coachingsvraag: waar in het gesprek mist hij de stap om door te dringen tot de juiste persoon? Vergelijk dat met een collega wiens forecast keer op keer klopt, en je weet meteen bij wie je moet gaan zitten en waarom.

Op teamniveau werkt het net zo. Twee regio’s kunnen exact dezelfde pijplijnomvang hebben en toch een heel ander risico dragen, als de ene regio structureel zwakker scoort op decision process of paper process. Dat zie je niet in een omzetcijfer. Dat zie je pas als je elke deal langs dezelfde acht vragen legt.

Het risico van een checklist

Er zit een addertje onder het gras, en ik heb het zelf zien misgaan. MEDDPICC wordt pas waardevol als het onderdeel is van het klantgesprek zelf, niet als het een formulier is dat een accountmanager achteraf invult om aan een CRM-verplichting te voldoen.

Ik heb teams gezien waar elk veld netjes was ingevuld, en waar de deal alsnog verloren ging omdat niemand die vragen daadwerkelijk aan de klant had gesteld. De accountmanager had de antwoorden verzonnen, of aangenomen, om het stage-gate voorbij te komen. Een ingevulde checklist zonder een echt gesprek is gevaarlijker dan een lege, want die wekt vertrouwen waar geen dekking voor is.

De vragen zijn pas nuttig als je ze hardop stelt aan de klant, in het gesprek, en de antwoorden noteert zoals ze zijn, ook als dat betekent dat een deal er ineens minder florissant uitziet dan vorige week.

Zwart op wit

Abstract blijft dit lastig te vatten, dus hieronder één voorbeeld per methodiek, ingevuld zoals het er in een echt gesprek uitziet. Eerst BANT, bij een eenvoudige deal: een bouwbedrijf dat zijn mobiele abonnementen wil bundelen.Ingevulde BANT-kwalificatie voor een bouwbedrijf dat zijn mobiele abonnementen wil bundelen: budget, authority, need en timing beantwoord.

Bekijk de BANT-kwalificatie als tekst
LetterWat je wilt wetenZo zag dat eruit in de praktijk
B BudgetHeeft de klant geld gereserveerd, en hoeveel?€18.000 per jaar staat voor 2027 in de begroting, bevestigd door de kantoormanager.
A AuthorityWie mag hier daadwerkelijk over beslissen?De kantoormanager mag tot €25.000 zelf tekenen; daarboven moet de directeur meetekenen.
N NeedIs er een concrete aanleiding, of is dit “Het zou fijn zijn als…”?Drie losse contracten met wisselende tarieven; de klant wil één aanspreekpunt en overzicht per maand.
T TimingWaarom nu, en niet over een jaar?Het huidige contract loopt af op 1 maart; overstappen na die datum betekent twee maanden dubbele kosten.

Voor de complexere deals, zoals de securitydeals bij CounterCraft, is BANT te grofmazig. We gebruikten BANT wel, maar als eerste kwalificatie. Als je de antwoorden op BANT wist, mocht je de betreffende opportunity pas opnemen in je forecast en verdiende hij een plaats in het CRM. Eerder werd deze “kansrijke” deal ook niet besproken in de forecastcall van maandag.

Hieronder een securitydeal uitgewerkt in acht vragen. De eerste zes zijn MEDDIC; Paper Process en de tweede ‘C’ voor Competition zijn voor MEDDPICC daaraan toevoegt.

Ingevulde MEDDPICC-kwalificatie voor een securitydeal, met alle acht elementen: metrics, economic buyer, decision criteria, decision process, identify pain, champion, paper process en competition.

Bekijk de MEDDPICC-kwalificatie als tekst
LetterWat je wilt wetenZo zag dat eruit in de praktijk
M MetricsWat wint de klant, in harde cijfers?De tijd tussen inbraak en detectie moet van gemiddeld 21 dagen naar minder dan 24 uur.
E Economic BuyerWie heeft echt budgetverantwoordelijkheid?De CISO heeft budget tot €50.000; daarboven beslist de CFO, die we nog niet hebben gesproken.
D Decision CriteriaWaarop wordt dit intern beoordeeld?Integratie met het bestaande SIEM, implementatie binnen 6 weken, en een referentie uit dezelfde sector.
D Decision ProcessWelke stappen moet dit nog door, en in welke volgorde?Eerst een proof-of-concept van 4 weken, dan een securitybeoordeling van ons product, dan pas naar procurement.
I Identify PainWat maakt dit dringend, niet alleen wenselijk?Een ransomware-poging vorig jaar werd pas na 3 weken opgemerkt, door een extern forensisch team. Het bestuur wil dat niet nog eens.
C ChampionWie pleit voor ons als wij niet in de kamer zijn?De security-architect, die ons introduceerde bij de CISO, maar zelf geen budget beheert.
P Paper ProcessWat gebeurt er ná het interne “ja”?Ons product moet, los van het gewone inkoopcontract, langs het interne GRC-team voor een eigen securitybeoordeling.
C CompetitionWie is er nog meer in beeld, ook als de klant dat niet zegt?Twee andere leveranciers zijn uitgenodigd voor dezelfde proof-of-concept; de klant vermeldde dit niet uit zichzelf.

Let op de volgorde waarin dit boven kwam. Het is niet per definitie in de volgorde van de letters in de naam. Identify pain en champion heb je meestal in de eerste gesprekken te pakken. Om de economic buyer goed in beeld te krijgen kost vaak extra moeite. Net als de metrics, wat meestal niet één getal is, maar meerdere elementen bevat.  Ook het paper process, bijvoorbeeld de securitybeoordeling van CounterCraft’s eigen product, bleek pas te in de allerlaatste fase te bestaan als we er in een gesprek expliciet naar vroegen. Vul zo’n tabel dus nooit in één keer vooraf in. Laat hem groeien tijdens de gesprekken met je prospect.

Terug naar de maandag

We hebben MEDDPICC bij CounterCraft ingevoerd na die ene forecastcall met de drie versies van tachtig procent, als vragen die we vanaf toen letterlijk stelden in elk klantgesprek, geen veld dat iemand achteraf in het CRM invulde. Binnen een kwartaal veranderde het gesprek op maandag. Niet “Wat is je gevoel je bij deze deal”, maar “Wie is de economic buyer? Heb je hem zelf gesproken. Wat is zijn motivatie en aan wie rapporteert hij?”

De deal met de enthousiaste champion zonder toegang tot budget bleek inderdaad de zwakste van de drie. We wisten dat al na één gesprek, in plaats van na een verloren kwartaal. De deal met het onduidelijke securityproces sloot uiteindelijk wel, maar twee maanden later dan voorspeld, precies zo lang als die review had gekost zodra we naar het proces vroegen.

Geen van beide uitkomsten was verrassend. Dat is het hele punt. Een pijplijn die je niet meer verrast, is een pijplijn waar je op kunt sturen.

Verder lezen

Wie zich hierin verder wil gaan verdiepen, denk ik aan twee boeken die ik zelf op de plank heb staan:

  • MEDDICC: The Ultimate Guide to Staying One Step Ahead in the Complex Sale (Meddicc Ltd, 2020) van Andy Whyte, en
  • Always Be Qualifying: M.E.D.D.I.C. – MEDDPICC® (01consulting, 2020) van Darius Lahoutifard.

Beide gelden internationaal als de leidraad voor de methodiek, en de aanschafprijs is de investering ruimschoots waard. Ik beveel ze allebei van harte aan.

Wil je je salesmanagers helpen deze vaardigheid te ontwikkelen? Kijk wat Training en Coaching van Uphill Sales daarin kan betekenen.

Als je een kopie van dit artikel als pdf wilt ontvangen, laat dan je gegevens achter in onderstaand formulier. Je krijgt dan direct toegang tot het pdf-bestand.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Translate